21.04.2026 NordicHouse uczestniczył w Forum Biznesu Polska-Indonezja zorganizowanym przez Małopolską Agencję Rozwoju Regionalnego S.A. we współpracy z Ambasadą Republiki Indonezji w Polsce. W spotkaniu uczestniczyli przedstawiciel Ambasady Indonezji w Berlinie oraz przedstawicielka Biura Handlowego w Londynie.
Przedstawiciele Ambasady podkreślali jedno: drzwi do współpracy są szeroko otwarte. Teraz potrzeba odwagi, by spojrzeć dalej niż rynek europejski i zacząć budować trwałe relacje w Azji. Małopolskie firmy mają potencjał, by odnosić sukcesy na rynkach globalnych. Teraz czas, by ten potencjał zamienić w konkretne projekty i kontrakty.
Indonezja to kluczowy partner gospodarczy Polski w Azji Południowo-Wschodniej. Polscy przedsiębiorcy coraz częściej spoglądają na daleki wschód, a wartość wzajemnej wymiany handlowej dynamiczne rośnie. Jak pogłębić współpracę gospodarczą?
Indonezja – największe muzułmańskie państwo świata, jedna z najszybciej rozwijających się gospodarek i czwarty najludniejszy kraj na ziemi. Choć Dżakartę i Kraków dzieli 11 tysięcy kilometrów, Indonezję i Polskę łączą coraz ciaśniejsze relacje gospodarcze. To szansa dla polskich firm, które planują wejść na ten ciekawy, egzotyczny rynek.
Polsko–indonezyjska współpraca biznesowa to ogromna szansa dla obu stron!
Polska oferuje nowoczesne technologie i doświadczenie w wielu branżach także rolnictwie, a Indonezja – dynamicznie rozwijający się rynek i otwartość na innowacje. Wspólne projekty to nie tylko rozwój gospodarczy, ale też most międzykulturowy i nowe możliwości dla przedsiębiorców.
Wydaje się, że duże rezerwy są przede wszystkim w rozwoju polskiego eksportu, zwłaszcza rolno-spożywczego. Do najważniejszych pozycji w eksporcie oraz imporcie należą: Eksport z Polski do Indonezji: wyroby przemysłu elektromaszynowego, artykuły rolno-spożywcze, wyroby przemysłu chemicznego, wyroby metalurgiczne .
Współpraca ekonomiczna
Indonezja jest ważnym partnerem gospodarczym Polski w Azji Południowo-Wschodniej, o dużym potencjale współpracy zwłaszcza w przemyśle obronnym, wydobywczym (ropy naftowej i gazu, węgla), chemicznym, energetycznym, rolno-spożywczym, elektronicznym, transporcie morskim i ochronie środowiska.
W ciągu ostatnich pięciu lat, dla których prowadzono raporty, eksport Indonezji wzrósł o 97,7 mld dolarów, ze 199 mld dolarów w 2019 r. do 297 mld dolarów w 2024. Najnowsze eksporty obejmują węgiel, brykiety i podobne paliwa stałe (34,4 mld dolarów), olej palmowy (21,2 mld dolarów), żelazostopy (13,8 mld dolarów), gaz ziemny (8,56 mld dolarów) i rudę miedzi (8,39 mld dolarów).
Umowa UE z Indonezją. Na porozumieniu może skorzystać też Polska
Porozumienie o współpracy gospodarczej między Unią Europejską a Indonezją jest mniej eksponowane w debacie publicznej niż umowy z Mercosur czy Indiami. Tymczasem, może ono w najbliższych latach stać się jednym z najistotniejszych instrumentów europejskiej polityki w regionie Indo-Pacyfiku. Dotyczy bowiem państwa o populacji przekraczającej 275 mln mieszkańców, które jest największą gospodarką Azji Południowo-Wschodniej (ASEAN), członkiem G20 oraz globalnym liderem w wydobyciu niklu – surowca o strategicznym znaczeniu dla transformacji energetycznej i rozwoju przemysłu bateryjnego.
Negocjacje Umowy o partnerstwie gospodarczym (Comprehensive Economic Partnership Agreement – CEPA) zakończono formalnie 23 września 2025, wraz z finalizacją odrębnej Umowy o Ochronie Inwestycji. Relacje gospodarcze zaprojektowano w sposób kompleksowy – obejmują handel towarami i usługami oraz mechanizmy ochrony kapitału.
Z początkiem 2026, po sfinalizowaniu redakcji prawnej i tłumaczeń, rozpoczął się proces podpisania i ratyfikacji porozumienia. Po stronie unijnej wymaga on akceptacji Rady UE oraz Parlamentu Europejskiego, przy czym ewentualna ratyfikacja krajowa zależy od kwalifikacji kompetencyjnej umowy. Po stronie indonezyjskiej konieczna jest aprobata parlamentu. Realistyczny scenariusz zakłada wejście w życie CEPA w pierwszej połowie 2027, z możliwością wcześniejszego tymczasowego stosowania części handlowej.
Warunki umowy
CEPA przewiduje szeroką liberalizację handlu, równolegle rozwijając ramy regulacyjne, które mają zapewnić jej efektywność w praktyce.
a) Liberalizacja taryf:
- zniesienie ceł na około 98–98,5 proc. linii taryfowych w relacjach UE–Indonezja, realizowane w sposób etapowy: 80 proc. od razu po wejściu w życie, a 96 proc. po 5 latach;
- redukcja taryf w sektorach przemysłowych, w tym motoryzacji, maszyn i chemikaliów;
- poprawa dostępu do rynku dla wyrobów rolno-spożywczych i przemysłowych z UE.
Kluczowe znaczenie mają jednak mechanizmy ograniczania barier pozataryfowych: zwiększenie przejrzystości regulacyjnej, uproszczenie procedur celnych, częściowa harmonizacja wymogów certyfikacyjnych oraz rozwój dialogu regulacyjnego. To ich praktyczne wdrożenie przesądzi o realnych korzyściach dla europejskich eksporterów i inwestorów.
b) Surowce krytyczne i polityka downstreamingu
Indonezja konsekwentnie realizuje model downstreaming, co w praktyce oznacza ograniczanie eksportu surowców nieprzetworzonych na rzecz rozwoju krajowych łańcuchów wartości. W efekcie dostęp do surowców staje się funkcją obecności inwestycyjnej i integracji z lokalnymi łańcuchami wartości, czyniąc partnerstwa przemysłowe i transfer technologii warunkiem operacyjnego wykorzystania CEPA.
W tym kontekście CEPA nie znosi indonezyjskich ograniczeń eksportowych na surowce, w tym nikiel, lecz zwiększa przewidywalność dostępu do metali krytycznych i tworzy ramy dla europejskiej obecności inwestycyjnej.
c) Instrumenty regulacyjne i współpraca
CEPA obejmuje również ochronę inwestycji, mechanizmy dialogu regulacyjnego oraz standardy zrównoważonego rozwoju. Ich celem jest stworzenie stabilnych ram współpracy instytucjonalnej, m.in. w obszarze klimatu, środowiska i prawa pracy.
Jednocześnie wdrażanie unijnych regulacji — np. dotyczących przeciwdziałania wylesianiu — może generować napięcia, zwłaszcza w odniesieniu do produktów wrażliwych, takich jak olej palmowy. Skuteczność tych mechanizmów zależeć będzie od praktyki implementacyjnej oraz zdolności obu stron do zarządzania sporami.
Strategiczne znaczenie umowy
Znaczenie CEPA wykracza poza klasyczną liberalizację handlu. Stanowi próbę odpowiedzi na pytanie, czy Europa jest zdolna do realnego uczestnictwa w rywalizacji o strategiczne łańcuchy wartości — w szczególności w sektorach surowców krytycznych. W tym sensie porozumienie stanowi test europejskiej „otwartej autonomii strategicznej”: sprawdzian zdolności do przełożenia potencjału regulacyjnego i rynkowego na trwałą obecność gospodarczą w regionie, w którym dominującą rolę odgrywa kapitał chiński, a zaangażowanie Stanów Zjednoczonych pozostaje selektywne.
Analiza CEPA wymaga osadzenia w szerszym kontekście strategii UE wobec Azji Południowo-Wschodniej. W ramach relacji z krajami ASEAN Unia zawarła już porozumienia handlowe z Singapurem (2019) i Wietnamem (2020), a w ostatnich latach wznowiła negocjacje z Tajlandią (2023) i Filipinami (2024). Umowa z Indonezją wpisuje się w model stopniowego budowania sieci bilateralnych relacji gospodarczych, które w perspektywie średnio- i długoterminowej mogą stać się podstawą bardziej zintegrowanej architektury współpracy – obejmującej nie tylko handel, lecz także inwestycje i koordynację regulacyjną. Model ten stanowi świadomą próbę dywersyfikacji powiązań gospodarczych i ograniczania zależności od pojedynczych rynków, w tym przede wszystkim od Chin.
Znaczenie surowcowe
Indonezja, dysponująca jednymi z największych na świecie zasobów niklu oraz rosnącym potencjałem przemysłowym, może stać się istotnym ogniwem alternatywnych struktur produkcyjnych — zwłaszcza w sektorach związanych z transformacją energetyczną i przemysłem bateryjnym. Potencjał ten pozostaje jednak warunkowy i zależy od zdolności europejskich przedsiębiorstw do wejścia w lokalne ekosystemy przemysłowe oraz od skali wsparcia inwestycyjnego ze strony UE.
Znaczenie CEPA ujawnia się w pełni dopiero w kontekście konkurencyjnych modeli obecności gospodarczej w regionie Indo-Pacyfiku. W tym ujęciu pełni ona funkcję narzędzia rekonfiguracji łańcuchów dostaw. Indonezyjski sektor surowcowy — szczególnie w obszarze niklu – pozostaje silnie powiązany z kapitałem chińskim, który realizuje strategię pionowej integracji łańcucha wartości: od wydobycia, przez przetwórstwo, po produkcję komponentów. Model ten opiera się na skali, szybkości realizacji inwestycji oraz skoordynowanym wsparciu państwa.
Stany Zjednoczone przyjmują podejście bardziej selektywne, koncentrując się na technologiach i segmentach o wysokiej wartości dodanej, wykorzystując przy tym rozbudowane instrumenty wsparcia inwestycyjnego. Ich obecność w regionie ma charakter punktowy, lecz w wybranych sektorach pozostaje strategicznie istotna.
Na tym tle Unia Europejska proponuje model bardziej systemowy, łączący liberalizację handlu z projekcją normatywną oraz stabilnymi ramami regulacyjnymi. Obejmuje on ochronę inwestycji, standardy środowiskowe i społeczne oraz mechanizmy dialogu instytucjonalnego. Podejście to jest potencjalnie bardziej przewidywalne i trwałe, lecz jednocześnie słabsze pod względem mobilizacji kapitału i tempa działania. Bez uzupełnienia o instrumenty inwestycyjne na odpowiednią skalę europejska obecność pozostanie konkurencyjna normatywnie, lecz ograniczona operacyjnie.
Standardy środowiskowe
Istotnym komponentem CEPA pozostaje także wymiar zrównoważonego rozwoju. W praktyce oznacza on próbę eksternalizacji europejskich standardów regulacyjnych, w ramach której dostęp do rynku unijnego zostaje powiązany ze spełnianiem określonych wymogów środowiskowych i społecznych. Wzmacnia to globalną rolę UE jako aktora normatywnego, ale jednocześnie generuje napięcia z partnerami gospodarczymi. Wdrażanie regulacji dotyczących przeciwdziałania wylesianiu bywa postrzegane przez Indonezję jako forma protekcjonizmu regulacyjnego, szczególnie w odniesieniu do oleju palmowego.
Skala tych napięć będzie zależeć od praktyki implementacyjnej oraz zdolności obu stron do pragmatycznego zarządzania sporami. Ostatecznie zasadniczym wyzwaniem dla UE nie jest projektowanie kolejnych ram regulacyjnych, lecz ich przełożenie na materialną obecność gospodarczą — poprzez inwestycje, partnerstwa przemysłowe i realne zaangażowanie w lokalne łańcuchy wartości.
Wnioski
W nadchodzącej dekadzie znaczenie porozumienia nie będzie mierzone wyłącznie redukcją taryf, lecz stopniem, w jakim przełoży się ono na trwałą obecność europejskiego przemysłu w regionie oraz faktyczną dywersyfikację globalnych łańcuchów dostaw. Z perspektywy strategicznej o znaczeniu CEPA dla Europy przesądzą trzy czynniki:
- skala europejskich inwestycji przemysłowych w Indonezji;
- pozycja UE w wyższych ogniwach łańcuchów wartości;
- zdolność do konkurowania z modelami chińskim i amerykańskim.
Otwarcie rynku indonezyjskiego generuje ograniczoną presję konkurencyjną w sektorach pracochłonnych, takich jak tekstylia, jednak jej skala pozostanie relatywnie niewielka w porównaniu z potencjalnymi korzyściami wynikającymi z integracji w globalnych łańcuchach wartości. Jeżeli CEPA stanie się impulsem do integracji inwestycyjnej i przemysłowej, może realnie wzmocnić pozycję UE w Indo-Pacyfiku. Jeżeli natomiast jego oddziaływanie ograniczy się do liberalizacji handlu, pozostanie przykładem ambicji geo-gospodarczych, które nie znalazły pełnego przełożenia na zdolność działania w warunkach globalnej konkurencji.
CEPA może mieć także pewne znaczenie dla naszego kraju. Jako producent komponentów motoryzacyjnych, maszyn oraz dóbr przemysłowych średniej i wyższej wartości dodanej, Polska może skorzystać na otwarciu indonezyjskiego rynku — pod warunkiem prowadzenia aktywnej polityki wsparcia eksportu i umiędzynarodowienia inwestycji. W praktyce oznacza to konieczność wyjścia poza model biernej ekspansji handlowej. Skuteczne wykorzystanie CEPA wymaga obecności w lokalnych łańcuchach wartości – poprzez inwestycje, partnerstwa oraz udział w projektach związanych z przetwórstwem surowców i produkcją komponentów. Bez tego polskie przedsiębiorstwa pozostaną beneficjentami jedynie części efektów liberalizacji.